De droom is uit.

Begin jaren zeventig wordt het duidelijk dat de na-oorlogse economische groeimachine hapert. “Een tijdlang leek alles te kunnen. De lonen gingen sprongsgewijs omhoog, de werktijden werden verkort, de welvaart nam enorm toe, niets scheen onmogelijk.” De broodplank was goed gevuld en met de buik vol keek men begerig om zich heen. „We willen van welvaart naar welzijn. Er komen steeds nieuwe behoeften naar boven. Terwijl we trachten de ene nood te lenigen, zien we overal alweer nieuwe problemen rijzen.”(De tijd, 2 januari 1971)  Nederland stond op het punt een nieuwe richting in te slaan: van welvaart naar welzijn, maar de vordering wordt moeizamer.
In de maakbare samenleving was revolutie van onder op overbodig. Maatschappelijke problemen werden opgelost door beleid, beleid van de overheid. De verzorgingsstaat was net uit de steigers en iedereen vergaapte zich nog aan het resultaat. De oude strijd tussen arbeid en kapitaal was overgegaan in een politieke, “gepolariseerde” strijd tussen links en rechts.
Wanneer in 1973 het kabinet Den Uyl aantreedt komt -zo kijkt men er tenmiste in eigen kring naar- de verbeelding aan de macht. In de regeringsverklaring werd “een rechtvaardiger verdeling van inkomen, bezit, kennis en macht” aangekondigd. Maar de economische ontwikkeling zit niet mee en dat dwingt vier jaar later tot keuzes. “Minder economische groei heeft gevolgen voor iedereen. Dat hakt erin, want we waren eraan gewend dat het steeds beter ging. Dat we als persoon steeds meer konden besteden en dat er toch nog geld overbleef om ook de gemeenschappelijke voorzieningen uit te breiden. Dat tijdperk is voorbij. Er moet gekozen worden. Welnu: onze keus is er niet een van halen, hebben en houden. Zeker niet ten koste van de laagstbetaalden, de sociale uitkeringen of de collectieve voorzieningen zoals beter onderwijs, beter en betaalbaar wonen.“(Verkiezingsprogramma PvdA, 1977) De VVD is het met haar politieke opponent eens dat inflatie en werkloosheid de knellende economische problemen zijn, maar heeft heel andere oplossingen voor ogen. ” .. maatregelen om werkloosheid en inflatie tegen te gaan en om de economische groei weer op gang te brengen: a Het bereiken van de nullijn voor de collectieve sector. b Indamming, beperking en bewaking van de overheidsuitgaven. c Herwaardering van de sociale voorzieningen. d Het vergroten van koopkracht van de individuele burger. e Herstel van een gezond ondernemingsklimaat.“(Verkiezingsprogramma VVD, 1977)

Naar De Aanloop